Fersopen protter – Grytzz

Grytzz is een Friese zangeres die vooral bekend is van het duo Grytzz en Grize ofwel jonge blom Grytsje Melchers en oude rot Douwe van der Werff. Ze maken cd’s met eigen, Friestalige werk, maar op feesten en partijen doen ze net zo lief een greep in de rijk gevulde mand met Engelstalige popklassiekers. De optredens van Grytz & Grize zijn energiek en veelzijdig. In mei 2013 stonden Grytz & Grize in de Finale van LIET; een festival voor minderheidstalen, met het nummer ‘Bliuw by my’. Zij wonnen hiermee de publieksprijs en werden 3e in het juryrapport.

Verdronken vlinder is afkomstig van het album Voor de overlevenden. Het nummer verscheen begin 1967 als B-kant van de single Onder ons, de opvolger van de grote hit “Het Land van Maas en Waal”. Die single bereikte de elfde plaats in de Nederlandse Top 40. Verdronken vlinder verscheen in 1970 echter ook als A-kant van een single met als B-kant Beneden alle peil. Ditmaal bleef het nummer in de tipparade steken. Beide liedjes zijn geschreven door Boudewijn de Groot en Lennaert Nijgh, in een arrangement van Bert Paige. In Verdronken vlinder wilde de schrijver zo vrij leven als een vlinder. Eenmaal zich daarvan bewust, ziet hij dan ook in dat het einde van een vlinder ook niet zo fraai is; bijvoorbeeld sterven op een plas water. Dan toch maar mens zijn (om te leven hoef ik geen vlinder meer te zijn).

Boudewijn de Groot zijn reactie:

“Dank voor je Friese vlinder (of liever: spreeuw). Een mooie versie, waar ik uiteraard geen woord van versta. In eerste instantie klinkt het als iets Scandinavisch. Mooi gezongen ook en met handhaving van het fraaie arrangement van Bert Paige. Vergeet je die niet te noemen?

Als het live gedaan gaat worden misschien een tikkeltje langzamer. Mijn oeruitvoering heb ik ook altijd iets te snel gevonden; later ben ik het wat langzamer gaan zingen. De video vind ik leuk op de dode spreeuw op het einde na: die wordt wel erg achteloos neergegooid. Het klinkt mooi in het Fries. Hartelijk dank.”

Fersopen protter

Samar ha’k dy as in swarte stobbe yn it wetter fûn, samar ha dyn moaie flerken en dyn kopke it bejûn. Net mear fleane oer de heide, oer it wetter, oer de greide, net mear sjonge foar de sinne, as de dagen wer begjinne. Moarn dan bisto al ferjitten, alles moatst no achterlitte, it wetter nimt dy fierder mei. Der is net ien dy’t om dy skriemt en moarn komt wer in nije dei.

As ik ’n protter wie, dan fleach ik frij fan alles troch de loft. En ik die neat tsjin myn sin en fan neat krig’ ik myn nocht. Want ús heit dat wie ’n wrotter en ús mem ’n âlde snotter en ús Wobke dy tocht dat er skielk farde  op ’n kotter. Mar ík woe my net bine en de frijheid ûnderfine, dus ik fleach en socht it aventoer, frij fan thús, oer de beammen en it krús op de toer.

Om te libjen yn gelok libbe ik yn myn protterdream. Ik fielde my gelokkich, bliid en frij, lykas in bern. Mar myn tinken dat waard rotter, troch jaloerskens op in protter. Ik woe net langer dermei sitte, moast dy protter fluch ferjitte. Ja, myn libben soe bedjerre want ek protters moatt’ ferstjerre. Ek al flean ik as in protter yn it rûn, yn de fierte komt der dan ek wer it tsjuster fan de jûn.

YouTube video

De video is een idee en gerealiseerd door Friese filmer Auke de Witte, het meisje is Puck Boonstra en fluitiste Thirza Fekkes.